16.4.05

Τα Αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος

«Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος επιστήμονας σε οποιονδήποτε τομέα. Αρκεί να είναι Έλληνας. Αυτό τον κάνει αυθεντία σε οποιονδήποτε τομέα. Εναλλακτικά, αρκεί να υποστηρίζει ελληνοκεντρικές θέσεις, οπότε και αυτό αποτελεί ασφαλές κριτήριο για την αυθεντία του. Αυτό σημαίνει ότι ένας Έλληνας δικηγόρος [ή καθηγητής Οικονομικών] είναι αρμοδιότερος να καταθέσει απόψεις σχετικά με τη γλωσσολογία, την ιστορία και την παλαιοντολογία από έναν μη Έλληνα καθηγητή γλωσσολογίας, ιστορίας ή παλαιοντολογίας. Σύμφωνα με τον δεύτερο κανόνα, όταν διαφωνούν δύο Έλληνες, πιο αξιόπιστος θεωρείται κατά τεκμήριο εκείνος που υποστηρίζει ελληνοκεντρικές θέσεις.

Αν δηλαδή διαφωνούν σε ένα θέμα γλωσσολογίας ένας δικηγόρος [ή καθηγητής Οικονομικών] και ένας καθηγητής γλωσσολογίας, εξετάζεις ποιανού οι θέσεις ακούγονται καλύτερα για την Ελλάδα. Ας υποθέσουμε ότι είναι αυτές του δικηγόρου [ή του καθηγητή Οικονομικών]. Αμέσως προκύπτει ότι ειδικότερος επί του θέματος είναι ο δικηγόρος [ή ο καθηγητής Οικονομικών] και όχι ο γλωσσολόγος. Το ίδιο ισχύει για όλες τις επιστήμες. Έστω ότι έχεις ένα πρόβλημα υγείας και χρειάζεσαι εγχείρηση. Και έχεις να επιλέξεις ανάμεσα σε έναν γιατρό καθηγητή Πανεπιστημίου και σε έναν μη γιατρό που όμως έχει διαβάσει Ιπποκράτη, Γαληνό κ.λπ. Είναι προφανές ότι θα πρέπει να επιλέξεις τον δεύτερο. Πολύ περισσότερο μάλιστα, αν ο καθηγητής Πανεπιστημίου είναι μη
Έλληνας. Ελπίζω να κάλυψα τις τυχόν απορίες σας».

Αλέξανδρος Φατσής (από συζήτηση στο διαδίκτυο)


Σήμερα αγόρασα το βιβλίο Τα Αγγλικά είναι ελληνική διάλεκτος (Αθήνα 2004: εκδ. Επτάλοφος) του Σταύρου Θεοφανίδη, καθηγητή εφαρμοσμένης οικονομίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Όπως μπορεί να καταλάβει κανείς από τον τίτλο του, το εν λόγω βιβλίο είναι γεμάτο από ανακριβή στοιχεία για διάφορα θέματα γλώσσας, ετυμολογικά κ.ά. Το λυπηρό -και αξιοσημείωτο συνάμα- είναι ότι εδώ πρόκειται για καθηγητή Πανεπιστημίου. Και αναρωτιέται κανείς: πώς ένας άνθρωπος που έχει γράψει μελέτες, που ξέρει τέλος πάντων τι σημαίνει επιστημονική τεκμηρίωση, αρθρώνει έναν τέτοιο, αντιεπιστημονικό λόγο. Ειλικρινά, δεν ξέρω από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω. Τι να πρωτογράψω; Ο Θεοφανίδης (σελ. 6) ανάγει το αγγλ. hello στο ομηρικό ούλε «γειά σου» και γράφει απευθυνόμενος ...στους Άγγλους:

«Δεν το λέει αυτό ο γράφων αλλά δύο συμπατριώτες σας: Στο γνωστότατο λεξικό Liddell και Scott: [...]».


Μόνο που το λεξικό αυτό απλώς παραθέτει στοιχεία για τον τύπο προστακτικής ούλε (πού απαντά στην αρχαία ελληνική γραμματεία) κ.ά. Το παράθεμα δηλ. από το Liddell-Scott σε καμιά περίπτωση δεν στηρίζει τον ισχυρισμό ότι το αγγλ. hello έχει ομηρική ρίζα. Επομένως, περιττά και τα σχόλια του Θεοφανίδη για το λεξικό αυτό ότι είναι «παγκοσμίου φήμης» και ότι «οι συγγραφείς του είναι διάσημοι φιλόλογοι». Λέει πουθενά το Liddell-Scott ότι είναι το hello είναι ομηρικό; Όχι. Απλώς παραθέτει τον αντίστοιχο λατινικό τύπο.

Και ο Σαραντάκος (2007: 75- 76 και 81 αντίστοιχα) γράφει σχετικά με το βιβλίο του Θεοφανίδη τα εξής πολύ χαρακτηριστικά:

«Στο λεξικό Λίντελ-Σκοτ υπάρχει απλώς το ρήμα ούλω, με τη σημείωση ότι η προστακτική του, ούλε, χρησίμευε σαν χαιρετισμός. Δεν υπάρχει καμιά αναφορά στο αγγλικό Hello, και δεν θα μπορούσε να υπάρχει άλλωστε, αφού το Hello καμιά σχέση δεν έχει με τα ελληνικά και καταγράφεται σαν λέξη μόλις το 1600 (φαίνεται ότι οι βρετανοί που συνάντησαν τους συμπατριώτες του κ. καθηγητή έπεσαν σε ύπνο 4000 ετών και ξύπνησαν το 1600 μ.Χ.)».

«H ανησυχία μου βρίσκεται στη μεθοδολογία του κ. καθηγητή: το ότι μια λέξη αρχαία υπάρχει στο λεξικό Λίντελ-Σκοτ, θεωρείται σαν "θεμελίωση" του ότι μια αγγλική λέξη (το hello) προέρχεται από την αρχαία αυτή λέξη! Ας ακολουθήσουμε την ίδια λογική (όσο γίνεται, διότι το γνήσιο έχει άλλη χάρη) σε έναν τομέα αρμοδιότητας του κ. καθηγητή (που είναι οικονομολόγος). Ας πούμε, η τιμή του γενικού δείκτη του
χρηματιστηρίου καταγράφεται βεβαίως στις καθημερινές εφημερίδες· στις εφημερίδες καταγράφεται επίσης η στάθμη των νερών στη λίμνη του Μαραθώνα. "Άρα", η πορεία του
δείκτη του χρηματιστηρίου Αθηνών βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με τη στάθμη της λίμνης του Μαραθώνα. Αν το πείτε αυτό στον κ. καθηγητή, φαντάζομαι ότι θα σας πάρει με τις πέτρες, όμως τα δικά του γλωσσολογικά συμπεράσματα στηρίζονται σε εξίσου (ή και περισσότερο) σαθρά θεμέλια».


Θα άξιζε να αναλάβει ένας φοιτητής –προπτυχιακός ή μεταπτυχιακός– εργασία με αντικείμενο την αναίρεση των επιχειρημάτων του Θεοφανίδη.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Σαραντάκος Ν. 2007: Γλώσσα μετεμποδίων. Συμβολή στη χαρτογράφηση του γλωσσικού ναρκοπεδίου (Αθήνα: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου).

7 σχόλια:

amarkos είπε...

Πρόσφατα ανακάλυψα το πολύτιμο αυτό blog και το πρόσθεσα σ' αυτά που επισκέπτομαι συχνά.

Μ' ενδιαφέρουν τα περι γλώσσας και συγγραφής και μ' εξιτάρουν άρθρα σαν αυτό και το προηγούμενο.

Αυτά. Συνεχίστε.

Φοινικιστής είπε...

Ευχαριστώ.

Εύχομαι να μας επισκέπτεσαι συχνά.

Sraosha είπε...

Μα, κι εσείς, το αγοράσατε;

Ανώνυμος είπε...

Ορθότατες οι παρατηρήσεις σας. Δυστυχώς τα πράγματα προχωρούν προς μία κατεύθυνση που μόνο η σιωπή μας δε φτάνει προς απάντησή τους...
Και κάτι άσχετο. Ο νέος ηγέτης της καθολικής εκκλησίας ονομάζεται Benedetto ή Benoît κτλ. κτλ. Η δική μας ΕΡΤ γιατί τον αποδίδει Βενέδικτο;

Νικόλαος εκ Φραγκίας

Ανώνυμος είπε...

O papas onomazetai sta latinika Benedictus (it. Benedetto, germ. Benedikt) pou simainei Eulogimenos, vlepeis kai i ka8oliki ekklisia, otan prokeitai gia eufimismous, den vazei oria (prvl. imeterous Xristodoulous kai Eirinaious, gia na perioristoume sta pio epikaira). Venediktos einai i elliniki apodosi (oxi metafrasi, vl. anwterw). Benoit prepei na einai i galliki apodosi tou onomatos, alla gia pio sigoura as mas difwtisei kapoios galloma8is.

Me tin eukairia sigxaritiria ston autox8ona gia to blogg tou.

kkk είπε...

Ρε γμτ, και εγώ που ήμουνα σίγουρος οτι ήταν Τούρκικη!

« But the prize for the most imaginative headline on this story must go to the Sydney Morning Herald of 1st December: "Turkish farmers invented English"

Μπορεί να το θυμάστε μερικοί, απο τις παλιές, καλές, μέρες :-)

Κατα τα άλλα με καλύπτει απόλυτα η θέση του sraosha.

Φοινικιστής είπε...

Δείτε και τα πολύ εύστοχα σχόλια του Ν. Σαραντάκου:

http://www.sarantakos.com/language/glosa.html