4.8.07

Ζήτηματα Μεθοδολογίας

Σε αυτό το 'κλασικό' άρθρο του Bernard Comrie (1979) δίνονται πληροφορίες για την φωνολογική μεταβολή, αποδεικνύεται δε πέραν πάσης αμφιβολίας η σχέση του 'come' με το 'ἀνάβασις' (πβ. Comrie, 1977). Σε κάθε περίπτωση η γλωσσική μεταβολή δεν έχει προσεγγιστεί από τότε με σωστό τρόπο, γι'αυτό και η γλωσσολογία δεν έχει καταλήξει σε ορθά συμπεράσματα για την προέλευση των λέξεων.

On Being Further Tempted From Go to Went
Bernard Comrie
University of Southern California, Los Angeles


In an earlier article (Comrie 1978) I argued, in my role as devil’s advocate, that the go - went alternation should not be treated as suppletive, but rather that there is a single underlying morpheme /gw / from which both allomorphs can be derived by independently motivated rules. Now, as is well known, the devil will always find work for idle hands, so that his advocate has now turned up some further evidence in favor of this analysis.


In Comrie (1978), the g - w alternation in word-initial position was effectively considered only for go - went, since no underlying initial /gw/’s were posited for other lexical items (other than transparent recent loans where phonetic [gw] remains, e.g. Gwen, guano). However, there are several other instances of initial g - w alternation, e.g. guard - ward, guarantee - warranty, war - guerrilla; in addition, there are other velar-labial alternations, e.g. cow - bovine, come - anabasis, although I shall not here be concerned with these—they serve only to show how general the phenomenon is. This calls into question the phonetic environment posited for gw Development in Comrie (1978:60) (giving [g] before a rounded vowel [w] elsewhere), and indeed the possibility of giving a phonetic environment, but does indicate that the analysis is not an ad hoc response to the go - went alternation.


In many regional varieties of English, for instance in the area around Sunderland and Newcastle-upon-Tyne, the citation form for go is gan, so that for such dialects one has an alternation gan - went. Speakers of such dialects have no feeling that gan - went is more or less suppletive than standard go - went (with which they are also familiar). Yet in these dialects the derivation of gan and went is much simpler than for standard go - went: while the standard language requires four rules for go and seven for went (Comrie 1978:62), such dialects require only one rule for gan and three rules for went, as can be seen in the derivations in (1):



(For Boundary Readjustment with verbs ending lexically in a lax vowel followed by a resonant, compare spell - spelled/spelt, spill - spilled/spilt, in the dialect also tell - [telt].) while such facts do not necessarily tell us anything about the standard language, they do indicate that there are dialects for which the nonsuppletive analysis is even more strongly justified.

Reference
Comrie, Bernard. 1978. On the go - went alternation: a contribution (?) to the Generative Phonology of English. In T. Ernst & E. Smith (eds.), Lingua Pranca. Bloomington, Indiana: Indiana University Linguistics Club, pp. 59-63.

6 σχόλια:

Dr Moshe είπε...

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η προσέγγιση του Comrie. Δεν φαίνεται άστοχο να παρατηρήσουμε εδώ ότι ο Comrie έχει δίκιο ως προς τη συγχρονική σχέση των go - went, αλλά άδικο ως προς τη διαχρονική τους σύνδεση.

Τα δεδομένα είναι αρκετά περίπλοκα:

Το ρήμα go συνδέεται ετυμολογικά με το αντίστοιχο γερμ. gehen και αμφότερα φαίνεται να ανάγονται σε Ι.Ε. θέμα χωρίς χειλοϋπερωικό σύμφωνο. Από την άλλη πλευρά, ο τύπος went ήταν αρχικώς συνοπτικός παρωχημένος τού wend «στρέφω, στρίβω» (πβ. γερμ. wenden) και συμπλήρωσε τους ελλειπτικούς παρελθοντικούς χρόνους τού go. Τέλος, η μόνη ετυμολογική σχέση με το ρ. βαίνω (ἀνά-βασις κτλ.) είναι στην πραγματικότητα με το αγγλ. come, καθώς ανάγονται σε Ι.Ε. θ. *gwem- «πηγαίνω, προχωρώ», από όπου λατ. venire (> γαλλ. venir), αρχ. γερμ. kwem-a- (> γερμ. kommen, αγγλ. come), σανσκρ. gám-ati «έρχεται».

Συνεπώς, θα δυσκολευόμουν να δω ετυμολογική σχέση μεταξύ των τύπων go - went.

Καλή σας ημέρα.

τέττιξ είπε...

Πολύ ενδιαφέροντα τα κείμενα, και αυτό που παρατίθεται και αυτό στο οποίο γίνεται παραπομπή. Στις παρατηρήσεις του Dr Moshe να προσθέσω (δηλαδή να επαναδιατυπώσω το σχόλιο του Dr Moshe) ότι αυτό που καταλαβαίνω είναι πως κανένα από τα δύο κείμενα του Comrie δεν είναι άρθρο ιστορικής γλωσσολογίας, δηλαδή δεν μιλάμε για διαχρονική προσέγγιση. Είναι κείμενα (μορφο)φωνολολογίας, στο πρότυπο του SPE/της γενετικής φωνολογίας και έχω την εντύπωση ότι επιχειρούν να καταρρίψουν την διαδεδομένη στη μορφολογία έννοια του suppletion, δηλαδή την διαπίστωση ότι ένας τύπος μπορεί να μην έχει αλλόμορφα που να συνδέονται φωνολογικά (π.χ. το ράβ (-ω), έχει αλλόμορφο ραφ (-τηκα, -ή)), αλλά να έχει και αλλόμορφα που δεν προκύπτουν με κάποια φωνολογική διαδικασία μα είναι "δανεισμένα" είτε από τη διαχρονία των λέξεων ή από άλλες συγγενούς σημασίας λέξεις (π.χ. βλέπ-ω, είδ-α). Κλασικό παράδειγμα suppletion θεωρείται το go-went στα αγγλικά. Η γενετική φωνολογία προσπαθούσε όλες τις διαφορετικές "επιφανειακές" πραγματώσεις ενός θέματος/μορφήματος να τις αναγάγει σε κοινές "υποκείμενες αναπαραστάσεις", γι'αυτό και το ζευγάρι go-went, κλασικό παράδειγμα suppletion, θα βόλευε να προκύπτει με μετασχηματιστικούς κανόνες από μια κοινή "βαθύτερη" φωνολογική μορφή. Η υποθετική αυτή σχέση φυσικά είναι αποκλειστικά συγχρονική (όπως π.χ. σχετίζουμε ως φυσικοί ομιλητές το ραβ- με το ραφ- στο παραπάνω παράδειγμα), όπως επεσήμανε ο Dr Moshe, και όχι ετυμολογική. Το αν είναι πειστικός ο Comrie εξαρτάται από την γενικότερη εγκυρότητα του SPE, αλλά επίσης -ακόμα και στο πλαίσιο της θεωρίας- από το πόσο πιθανή είναι η διαδοχική λειτουργία τόσων πολλών κανόνων, μερικοί από τους οποίους φαίνονται κάπως ad hoc ή με περιορισμένη εφαρμογή σε παρόμοιες περιπτώσεις (ειδικά το boundary readjustment rule όταν η βάση λήγει σε n, πβ. ίσως postponed). Πάντως βρίσκω έξυπνα και τα δύο κείμενα, γραμμένα με τρόπο που τα κάνει 'κλασικά', όπως επισημαίνει και ο Στωικός.

Υποψιάζομαι επίσης ότι αυτό που "αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφιβολίας" από τον Comrie είναι η συγχρονική φωνολογική σχέση του come με το anabasis, αφού ήταν ήδη γνωστή η διαχρονική τους συσχέτιση και η ετυμολογική τους αναγωγή στην ΙΕ ρίζα *gwem- που αναφέρει ο Dr Moshe (από τη συνεσταλμένη βαθμίδα της οποίας έχουμε στα ελληνικά το βάμ-jω>βάνjω>βαίνω και το βά-σις). Βρίσκω, τέλος, λίγο άδικη την άποψη "η γλωσσική μεταβολή δεν έχει προσεγγιστεί από τότε με σωστό τρόπο, γι'αυτό και η γλωσσολογία δεν έχει καταλήξει σε ορθά συμπεράσματα για την προέλευση των λέξεων". Για ποιον ακριβώς χώρο/περιπτώσεις γλωσσικής αλλαγής μιλάμε;

Στωϊκός είπε...

Ο Comrie χρησιμοποιεί τη γενετική μεθοδολογία στο παρόν κείμενό του για να δείξει τις αδυναμίες που έχει κάνοντας με τον δικό του όμορφο τρόπο χιούμορ.
Ορθά οι σχολιαστές διαπιστώνουν τις σχετικές αδυναμίες του κειμένου ιδιαίτερα για τον τρόπο που συνδέει το come με το ανάβασις.
Ονομάζω το κείμενο ως κλασσικό για το ιδιαίτερό του ύφος.

τέττιξ είπε...

Μα βέβαια...

Lingua Pranc-a

και

Michael Covington, who brought to the author’s attention the proposed anthology of linguistic levity and ludicrosity, is hereby thanked and absolved of all responsibility.

Αχ, γι'αυτό πρέπει να διαβάζει κανείς προσεκτικότερα... Ωραίος! Πάντως ούτως ή άλλως δεν κάνει λόγο για γλωσσική μεταβολή (δεν είναι π.χ. όπως όταν εγώ προσπάθησα να βγάλω το "μπακλαβάς" από το "πλακούντας"), δεν μπορείς, ξέρω 'γώ, να του καταλογίσεις παετυμολογία, οπότε είπα μήπως όντως προσπαθεί να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα του SPE. Τώρα από πού κι ώς πού ο Comrie θα γινόταν απολογητής των Chomsky & Halle, αυτό είναι άλλη υπόθεση. Ξέρεις κι άλλα τέτοια κείμενα, Στωικέ; (με την ευκαιρία, καλωσήρθες στο μπλογκ!)

ο δείμος του πολίτη είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσα η θέση τούτη. Ωστόσο, τον αόριστο (went) δεν μπορώ ακόμα να αντιληφθώ τη σύνεσή του με το βαίνω.

Στωϊκός είπε...

Πραγματικά τέτοια άρθρα έχουν ένα ενδιαφέρον για τον τρόπο που ένας μελετητής προσεγγίζει συγκεκριμένες μεθοδολογίες και ρεύματα.

Ο Comrie στο άρθρο αυτό έχει μια στάση που σε ένα άλλο σοβαρό άρθρο του θα τη βρούμε να κρύβεται πίσω από τις προφάσεις και τον τύπο.

Ευχαριστώ με τη σειρά μου τον Τέττιγα για το καλωσόρισμα του σε αυτό χώρο.