30.11.10

«ΜΕΓΚΑ λάθος»

«Με μια αμφιλεγόμενη ανακοίνωση, το ΜΕΓΚΑ “παράδεχεται” το λάθος που έγινε στην προχθεσινή ψυχαγωγική εκπομπή “Money Drop”, ρίχνοντας το φταίξιμο σε “λανθασμένο τεχνικό χειρισμό”.
»Συγκεκριμένα, οι δύο παίκτριες Βάσω και Βίκυ Γαλατά έπρεπε να βρουν τη λάθος γραμματικά λέξη ανάμεσα στις εισιτήριοσυνωμοσίααλληλεγγύη και παρεμπιπτόντως. Το μηχάνημα όμως πέρα από την αληλλεγγύη είχε γράψει και τη λέξη συνομωσία λάθος. “Αν και η συγκεκριμένη μη ορθή γραφή της λέξης δεν επηρέασε την επιλογή των διαγωνιζομένων και τελικά δεν είχε καμία επίπτωση στη ροή του παιχνιδιού, η εταιρεία παραγωγής έχει προβλέψει για τη διαχείριση πιθανού λάθους την αντικατάσταση της ερώτησης αυτής με μία άλλη”. 
»Οι δύο διαγωνιζόμενες μπορεί να μην είχαν την τύχη με το μέρος τους το περασμένο Σάββατο, τους δίνεται όμως η ευκαιρία το ερχόμενο να έρθουν αντιμέτωπες για δεύτερη φορά με την τύχη τους και να συνεχίσουν την προσπάθειά τους ακριβώς από το σημείο που είχε προηγηθεί της εν λόγω ερώτησης».
«ΜΕΓΚΑ λάθος», Ελευθεροτυπία, 29/11/2010
Οι εν λόγω τέσσερις λέξεις πρέπει να γράφονται ως εξής: <εισιτήριο>, <συνωμοσία>, <αλληλεγγύη>  και <παρεμπιπτόντως> (και όχι: *<εισητήριο>, *<συνομωσία>, *<αληλλεγγύη>  και *<παρεπιπτόντως>).

Πρώτον, το εισιτήριο βασίζεται ετυμολογικά στο αρχαίο είμι «έρχομαι». Η γραφή *εισητήριο μπορεί να οφείλεται σε σύγχυση λόγω συσσώρευσης [i] ή, ειδικότερα, στο ηπου υπάρχει κανονικά στην κατάληξη –τήριο. Είθισται η παρουσία αλλεπάλληλων [i] και γενικά όμοιων φθόγγων να προκαλεί δυσκολίες ή και λάθη, γι’ αυτό μερικοί γράφουν λ.χ. *μύνημα αντί μήνυμα και *μηρμύγκι αντί μυρμήγκι. Για να γράφει κανείς σωστά το εισιτήριο, μπορεί είτε να μάθει απέξω τη σωστή γραφή είτε (αν ασχολείται περισσότερο με τα ετυμολογικά) να θυμάται το αρχαίο ρηματικό επίθετο ιτός (με ι), που συνδέεται με το εισιτήριο. Κατατοπιστικό είναι το σχετικό σχόλιο που παρατίθεται αμέσως μετά το λήμμα εισιτήριο του ΛΝΕΓ.

Δεύτερον, η γραφή <συνωμοσία> οφείλεται στη λειτουργία φωνολογικού νόμου της αρχαίας ελληνικής ο οποίος οδηγούσε σε έκταση του βραχέος φωνήεντος με το οποίο ξεκινούσε το δεύτερο συνθετικό μιας λέξης (πρόκειται για τον νόμο της «εκτάσεως εν συνθέσει»). Για την ακρίβεια, έπρεπε και το πρώτο συνθετικό να λήγει σε φωνήεν, λ.χ. ορκ(ο) + όμνυμι = ορκωμοσία. Η γραφή <συνωμοσία> αποτελεί παράδειγμα επέκτασης του νόμου και σε λέξη όπου το πρώτο συνθετικό λήγει σε σύμφωνο (το ν του συν) [*]. Οι γραφές *<συνομωσία> και *<ορκομωσία> μπορεί να οφείλονται σε σύγχυση λόγω των διαδοχικών [o] (ιδίως αν θυμάται κανείς ότι κάπου υπάρχει και ω…). Ειδικά το *<ορκομωσία> είναι πολύ πιθανόν να εξηγείται και από το πρώτο συνθετικό ορκο– του όρκος. Οι γραφές συνωμοσία και ορκωμοσία μάλλον ανήκουν σε αυτές που πρέπει κανείς να θυμάται απέξω, εκτός αν είναι τόσο εξοικειωμένος με θέματα ετυμολογίας και γενικά γλωσσολογίας. Τέτοια είναι και η περίπτωση λ.χ. του <συνδαιτυμόνας> (από το αρχαίο δαιτυμών «ομόδειπνος, σύνδειπνος») αντί *<συνδαιτημόνας>.

Τρίτον, το αλληλεγγύη βασίζεται στο αλληλ-(ο), που δηλώνει αμοιβαιότητα. Ρόλο σε τυχόν λάθος μπορεί να παίζει το επόμενο λ. Και εδώ πρέπει να θυμόμαστε ότι διπλό είναι το πρώτο λ, όπως λ.χ. και στο αλληλογραφία.

Τέταρτον, το παρεμπιπτόντως «παρενθετικά» κτλ. και το παρεμπίπτω «παρεμβάλλομαι» προέρχονται από τις προθέσεις παράεν και το ρήμα πίπτω. Το συγκεκριμένο λάθος (*<παρεπιπτόντως>) μάλλον οφείλεται στην εσφαλμένη ιδέα ότι ένα από τα συστατικά είναι η πρόθεση επί. Και στην προκειμένη περίπτωση, ανάλογα με τις γνώσεις του κανείς, είτε μαθαίνει την ετυμολογική ερμηνεία είτε απλώς θυμάται ότι το σωστό είναι παρεμπιπτόντως.
[*]
Εσφαλμένη ετυμολογική εξήγηση για τα ορκωμοσία και συνωμοσία δίνει το ΣΓΑ στο λήμμα ορκωμοσία. Ενώ τα γράφει σωστά, ερμηνεύει το ω από τον αόριστο ώμοσα, πράγμα ανακριβές. Σημειωτέον ότι το ίδιο λεξικό με άλλη διατύπωση κάνει λόγο για τον νόμο της «εκτάσεως εν συνθέσει»: Στο λήμμα διώροφο αναφέρεται στη μετατροπή του ο σε ω δίνοντας και ως παραδείγματα τα οδύνη–επώδυνοςόλεθρος–πανωλεθρίαομαλός–ανώμαλος και ορυχείο–χρυσωρυχείο.
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΛΕΞΙΚΩΝ

ΛΝΕΓ
Μπαμπινιώτης Γ. 2002 (2η έκδοση): Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας (Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας).

ΣΓΑ
Ιορδανίδου Ά. 2009: Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες (Αθήνα: Άσπρη Λέξη).

26.11.10

Σχετικά με τη λέξη τρόικα

«Νέο κρούσμα ευρωλιγουροβλαχιάς! πολλοί δημοσιογράφοι και πολιτικοί δεν κλίνουν τη λέξη τρόικα, λένε της τρόικα κι όχι της τρόικας.
»Παρ’ ότι τη λέξη αυτήν την έχει ενσωματώσει η ελληνική εδώ και πάρα πολλά χρόνια, ορισμένοι κολακεύονται να την κρατούν άκλιτη. Η λέξη δεν είναι ακριβώς αντιδάνειο (τριάδατρόικα), αλλά το ελληνικό της έτυμο βγάζει μάτι. Για μια γλώσσα όπως η ελληνική που εξελληνίζει και ενσωματώνει τελείως ξένες ρίζες, τουρκικές, αραβικές κι άλλες, για μια λέξη όπως η τρόικα – της τρόικας με καταγωγή από τα ίδια τα ελληνικά, το άκλιτον είναι τελείως αστείο.
»Θα ’ταν σαν να λέγαμε η ανάλυσις (analysis), της ανάλυσις. Και τέλος τις πολλές τρόικες πώς θα τις έλεγαν αυτοί που λένε της τρόικαοι τρόικα – των τρόικα;
»Ψιλά γράμματα θα μου πείτε! Ψιλό το ένα ψιλό το άλλο, η γλώσσα αποψιλώνεται (και κατ’ ακολουθίαν η σκέψη αμβλύνεται)».
(Στάθης Σταυρόπουλος, «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΜΕΤΑΞΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΝΑΣ ΦΙΛΟΣ…»Ελευθεροτυπία, 24/11/2010)
1) Δεν είναι βέβαιο ότι η ακλισία της λέξης τρόικα αποτελεί «κρούσμα ευρωλιγουροβλαχιάς» ή ότι «ορισμένοι κολακεύονται να την κρατούν άκλιτη». Για να υποστηρίξουμε με βεβαιότητα ότι τέτοια είναι τα κίνητρα, πρέπει να διαβάσουμε τη σκέψη του άλλου, πράγμα ανέφικτο. Σε μερικές περιπτώσεις λέξεων δάνειων από άλλες γλώσσες, η ακλισία οφείλεται ακριβώς στην ξενική τους ετυμολογική προέλευση. Γι’ αυτό μερικοί λένε και γράφουν του καζίνο αντί του καζίνου. Επίσης, γι’ αυτό δεν λέμε ούτε γράφουμε εύκολα του Μονακού, σε αντιδιαστολή με το του Μονακό. Καλό είναι να μην καταδικάζουμε με τόση ευκολία αυτήν ή εκείνη τη χρήση που αποκλίνει από κανόνα της γλώσσας ή που δεν μας αρέσει για κάποιον λόγο. Πιο ουσιαστικό και πιο ενδιαφέρον είναι να προβληματιζόμαστε για τις αντικειμενικές αιτίες της κάθε αποκλίνουσας χρήσης.

2) Η λέξη τρόικα δεν έχει ελληνική ετυμολογική προέλευση. Να η ετυμολογία της στο Online Etymology Dictionary:
1842, “carriage drawn by three horses abreast,” from Rus. troika “three-horse team, any group of three,” from collective numeral troe “three” + dim. suffix –ka. Sense of “any group of three administrators, triumvirate” is first recorded 1945.
3) Στο κείμενο του Στάθη Σ. υπάρχει μια αντίφαση σχετικά με την ετυμολογία της λέξης τρόικα. Αν η συγκεκριμένη λέξη είχε απώτερη ελληνική προέλευση, θα ήταν πράγματι αντιδάνειο, με δεδομένο ότι η τρόικα αποτέλεσε αντικείμενο δανεισμού της ελληνικής από τη ρωσική. Θα ήταν δηλ. μια λέξη με άμεση ρωσική και απώτερη ελληνική ετυμολογική προέλευση. Έτσι ορίζεται το αντιδάνειο, πρόκειται λ.χ. για λέξη την οποία δανείστηκε η ελληνική από ξένη γλώσσα, αλλά παλαιότερα η ίδια ξένη γλώσσα ή προηγούμενη μορφή της την είχε δανειστεί από την ελληνική. Πώς γίνεται λοιπόν η λέξη τρόικα να μην είναι «ακριβώς αντιδάνειο», αλλά να έχει «ελληνικό έτυμο»;

4) Γιατί ο Στάθης Σ. θεωρεί αστείο μια λέξη «με καταγωγή από τα ίδια τα ελληνικά» να παραμένει άκλιτη; Επαναλαμβάνω ότι δεν έχει ελληνική καταγωγή η λέξη τρόικα. Αλλά, ακόμη και να είχε, η ελληνική της προέλευση θα ήταν αρκετή, ώστε να κλίνουμε τη λέξη; Και η λέξη εστέτ έχει απώτερη ελληνική καταγωγή, αλλά παραμένει άκλιτη. Στην περίπτωση της λέξης τρόικα, δεν παίζει ρόλο η καταγωγή, αλλά η κατάληξη. Η τρόικα μπορεί κάλλιστα να κλίνεται, γιατί έχει μια κοινή, γνωστή, συνηθισμένη κατάληξη για ελληνικά ουσιαστικά θηλυκού γένους και όχι γιατί είναι ελληνική (πράγμα ανακριβές) ή μοιάζει ελληνική (Αυτό είναι πολύ συζητήσιμο. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το τρ του τρόικα παραπέμπει στο ελληνικό τρία, με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση ότι πρόκειται για ελληνική λέξη). Όπως είδαμε βέβαια, μερικοί δεν την κλίνουν, για άλλο λόγο όμως. Δεν την κλίνουν, γιατί ίσα ίσα δεν τη θεωρούν ελληνική.

5) Το ερώτημα του Στάθη Σ. σχετικά με τον πληθυντικό μπορεί να τεθεί και στον ίδιο, ειδικά μάλιστα για τη γενική πληθυντικού. Η ονομαστική πληθυντικού είναι τρόικες. Η γενική πληθυντικού πώς κάνει; Το λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη παραπέμπει στον πίνακα κλίσης του θάλασσα, επομένως δίνει με έμμεσο τρόπο την πληροφορία ότι η γενική πληθυντικού του τρόικα είναι τροϊκών, κατά το θαλασσών. Με το ερώτημα που έθεσα προηγουμένως θέλησα να δείξω ότι αυτό που γράφει ο Στάθης Σ. σχετικά με την άκλιτη γενική πληθυντικού των τρόικα είναι κάπως παραπλανητικό. Μόνο το των τρόικα ξενίζει; Το των τροϊκών δεν ακούγεται και αυτό παράξενα; Εδώ έχουμε ένα αντικειμενικό στοιχείο, ότι πρόκειται για δάνεια λέξη που δεν έχει ενσωματωθεί πλήρως στο κλιτικό σύστημα της ελληνικής γλώσσας και πάντως δεν χρησιμοποιείται με τόση άνεση, όπως λ.χ. το θάλασσα.
6) Το άλλο που γράφει ο Στάθης Σ. με αφορμή την ακλισία της λέξης τρόικα, ότι δηλ. η γλώσσα αποψιλώνεται και, συνακόλουθα, η σκέψη αμβλύνεται, είναι ένα από τα βαρετά κλισέ που χρησιμοποιούν συνήθως όσοι σχολιάζουν χρήσεις της γλώσσας. Ας υποθέσουμε ότι κυριαρχεί η ακλισία της συγκεκριμένης λέξης. Αποψιλώνεται η γλώσσα και αμβλύνεται η σκέψη επειδή θα λέμε της τρόικα; Πώς γίνεται αυτό; Είναι ίδιον των μη γλωσσολόγων και των μη γλωσσολογικά ενημερωμένων αρθρογράφων, σχολιαστών κ.λπ. να διογκώνουν διάφορα γλωσσικά θέματα, να μην τα βλέπουν στις πραγματικές τους διαστάσεις. Τις περισσότερες φορές οι δημοσιογράφοι και οι επιστολογράφοι μεταφέρουν στις στήλες των εφημερίδων τις γλωσσικές τους προκαταλήψεις και όχι στοιχεία που δείχνουν γλωσσολογική ενημέρωση. Δεν βασίζονται σε συγκεκριμένες αρχές, δεν ακολουθούν μια ορισμένη μέθοδο. Παραλείπουν να κάνουν ακόμη και το στοιχειώδες, να ανατρέξουν σε ένα λεξικό, προτού αποφανθούν λ.χ. για την ετυμολογία μιας λέξης.

25.11.10

Η ετυμολογία της λέξης μεσημβρία

Ένας φίλος και παλιός συμμαθητής μου με ρώτησε, και αυτός μέσω facebook, ποια είναι η ετυμολογία της λέξης μεσημβρία. Του απάντησα ως εξής:

Πρόκειται για αρχαία λέξη, που έχει σχηματιστεί από το μεσημερία (μέσος + ημέρα, «το μέσον της ημέρας»). Ο τύπος μεσημερία με αποβολή του ε (η αποβολή φωνήεντος συνηθίζεται είτε στην αρχή της λέξης, λ.χ. ερωτώ > ρωτώ, είτε μεταξύ συμφώνων, λ.χ. πάρετε > πάρτε) έδωσε τον τύπο μεσημρία. Όταν έχουμε έρρινο προ υγρού (στην προκειμένη περίπτωση, έρρινο είναι το μ και υγρό το ρ), τότε αναπτύσσεται νέος φθόγγος μεταξύ τους. Αν το έρρινο αυτό είναι το μ, τότε αναπτύσσεται το β. Δηλ. μεσημερία > μεσημρία > μεσημ-β-ρία.

Ειδικά όμως οι εκφράσεις προ μεσημβρίας και μετά μεσημβρίαν, τις οποίες χρησιμοποιούμε σήμερα, δεν προέρχονται απευθείας από τα αρχαία ελληνικά. Έχουν μεσολαβήσει τα αγγλικά a.m., p.m., που προέρχονται από τα λατινικά ante meridiem, post meridiem. Δηλ. τα προ μεσημβρίας και μετά μεσημβρίαν αποτελούν μεταφράσεις των ante meridiem και post meridiem. Πρόκειται για μεταφραστικά δάνεια, όπως λέγονται.

23.11.10

Τρέχω εκ του τρ τρ τρ…

Μια φίλη μου ανήρτησε στο facebook το άρθρο του Γ. Χάρη «Χλ χλ χλ το κύμα, και νά ο μοχλός!» (Τα Νέα, 13/11/2010), που αποτελεί εύστοχη και χιουμοριστική κριτική για τις φαιδρές παρετυμολογίες των Β. Φίλια και Γ. Πρινιανάκη, και έγραψε το εξής χιουμοριστικό σχόλιο: «Α, έτσι μπορεί να εξηγηθεί και το ρήμα γουργουρίζω, από το γρρρρρ γρρρρρρ γρρρρρρρρ του στομαχιού μας…». Διαβάζοντας το σχόλιο αυτό θυμήθηκα το εξής: Πριν από μερικά χρόνια σε μια τηλεοπτική εκπομπή μίλησε ένας φιλόλογος που δίδασκε τότε στη «σχολή» του Άδωνη Γεωργιάδη, ο Απόστολος Τζαφερόπουλος [*]. Συνομιλητής του ήταν μάλιστα ο ίδιος ο Άδωνης. Ας σημειωθεί παρενθετικά ότι ακόμη πιο παλιά, ο συγκεκριμένος φιλόλογος είχε κάνει μια ομιλία όπου υποστήριξε ότι η ελληνική είναι η μόνη γλώσσα στον κόσμο με φυσική και όχι συμβατική σχέση σημαινομένου–σημαίνοντος. Όλη η «επιχειρηματολογία» του βασιζόταν στο Hellenic Quest, τον γνωστό αστικό μύθο. Θέλησα να του απαντήσω, και μάλιστα όσο πιο αναλυτικά μπορούσα, για να του εξηγήσω ότι αυτοί οι ισχυρισμοί δεν έχουν καμία επιστημονική βάση. Εγώ και ένας συνάδελφος γράψαμε μερικά κείμενα, τα δημοσιεύσαμε και τα θέσαμε υπόψη του Απ. Τζ. Ενώ λοιπόν νόμιζα ότι λύθηκε το θέμα και ότι τουλάχιστον ένας ανενημέρωτος γλωσσολογικά φιλόλογος κατάλαβε τι ακριβώς διδάσκει η γλωσσολογία (σημειωτέον ότι ο συγκεκριμένος δεν είχε καταλάβει καν πώς ορίζονται γλωσσολογικά οι όροι σημαινόμενο και σημαίνον), τον ακούω να λέει στον Άδωνη το εξής απίθανο κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής εκπομπής που προανέφερα: ότι η λέξη τρέχωείναι ηχομιμητική, γιατί το τρτρτρ αποτελεί μίμηση του ήχου που παράγουν οι οπλές του αλόγου κατά τη διάρκεια του καλπασμού και της επαφής τους με το έδαφος. Η αίσθηση της ματαιοπονίας μού προκάλεσε θλίψη…

[*] Ο Γ. Χάρης στο προαναφερθέν άρθρο του εύστοχα σημειώνει ότι υπάρχουν (δική του η έμφαση) «κάποιες απόψεις–μύθοι που δεν τις συμμερίζεται καμία σχολή γλωσσολογίας, ούτε καν ο Μπαμπινιώτης, παρά εκπορεύονται από επιστήμονες και “σχολές” τύπου Πλεύρη, Άδωνη, Λιακόπουλου και σία. Όπως η άποψη περί παρθενογένεσης των ελληνικών και η άρνηση κατά συνέπεια της κοινά αποδεκτής και μόνης επιστημονικής άποψης ότι τα ελληνικά ανήκουν στην οικογένεια των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών».

19.11.10

«Ο Άδωνις, η Κανέλλη, ο πληθυντικός ευγενείας και ο δυϊκός»

Το βίντεο που σχολιάζεται στο ιστολόγιο jungle report και ειδικότερα στο κείμενο «Ο Άδωνις, η Κανέλλη, ο πληθυντικός ευγενείας και ο δυϊκός» αποδεικνύει την αμάθεια του Γεωργιάδη. Ο Γεωργιάδης απαιτεί από την Κανέλλη να του μιλάει στον πληθυντικό και εκείνη απαντά ότι ο πληθυντικός (ευγενείας) δεν υπήρχε στα αρχαία, ότι είναι μικροαστισμός και ότι τον έφεραν οι Γάλλοι. Και ο Γεωργιάδης ανταπαντά –και μάλιστα δύο φορές, προφανώς για έμφαση– ότι στα αρχαία υπήρχε ο δυϊκός αριθμός. Μια ακόμη μπαρούφα για θέματα γλώσσας μετά την ετυμολόγηση του ονόματος πλους από το πλουτς πλουτς. Γνωρίζαμε ότι ο άνθρωπος είναι άσχετος με τη γλωσσολογία, τώρα όμως αποδεικνύει ότι δεν ξέρει ούτε αρχαία ελληνικά. Το λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη στο λήμμα δυϊκός ορίζει ως εξής τον δυϊκό αριθμό: «(στην αρχαία ελληνική γλώσσα και σε άλλες γλώσσες) οι τύποι στους οποίους εκφέρεται μια κλιτή λέξη (πτώσεις ονόματος ή πρόσωπα ρήματος), όταν αναφέρεται σε δύο πράγματα ή πρόσωπα». Παρεμφερείς είναι και οι ορισμοί που δίνουν το λεξικό Μπαμπινιώτη και το εννεάτομο λεξικό Δημητράκου.

Από εκεί και πέρα, η Κανέλλη έχει εν μέρει δίκιο. Αυτά που είπε είναι εύστοχα στον βαθμό που δείχνουν την ανακολουθία του Γεωργιάδη. Το νόημα των λεγομένων της είναι ότι δεν μπορεί ένας αρχαιολάτρης να απαιτεί από τη συνομιλήτριά του να του μιλάει στον πληθυντικό, εφόσον οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν πληθυντικό ευγενείας. Άλλωστε, κάποια στιγμή λέει χαρακτηριστικά: «στα αρχαία, που τόσο σ’ αρέσουν, πληθυντικός [ενν. ευγενείας] δεν υπήρχε». Κατά τα άλλα, δεν έχει σημασία ότι τον πληθυντικό ευγενείας τον έφεραν οι Γάλλοι και ότι δεν υπήρχε στα αρχαία ελληνικά. Δεν ρυθμίζουμε τα λεγόμενά μας σήμερα με βάση τα αρχαία. Με αυτή τη λογική θα έπρεπε να μιλάμε αρχαία ή έστω να αποφεύγουμε μεμονωμένα γλωσσικά στοιχεία των τελευταίων αιώνων που είναι δάνεια από ξένες γλώσσες, πράγμα εντελώς αδικαιολόγητο και ανεδαφικό. Στη νέα ελληνική έχουν ενσωματωθεί ένα σωρό στοιχεία δάνεια από άλλες γλώσσες και μεταγενέστερα από την αρχαιότητα. Έχω αφιερώσει ειδικό άρθρο στο θέμα αυτό: «Σχετικά με τον πληθυντικό ευγενείας». Εκεί επισημαίνω τα αυτονόητα: Η αρχή της σύγχρονης γλωσσολογίας ότι περιγράφουμε και δεν ρυθμίζουμε τη γλώσσα ισχύει και εδώ. Ο πληθυντικός ευγενείας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της σημερινής γλωσσικής πραγματικότητας.

9.11.10

«Ώρα του παιχνιδιού!! Τι σημαίνει το ονοματεπώνυμό μας;;»

To blog typografikos ανάρτηση με τίτλο «Ώρα του παιχνιδιού!! Τι σημαίνει το ονοματεπώνυμό μας;;» γράφει:
«Η πανάρχαια τέχνη της αριθμολογίας, μας αποκαλύπτει τι σημαίνει το ονοματεπώνυμό μας και πώς επηρεάζει τη ζωή μας. Σύμφωνα με την Πυθαγόρεια αρίθμηση, κάθε γράμμα αντιστοιχεί σε έναν αριθμό. Το ονοματεπώνυμό μας μπορεί να μεταφραστεί σε έναν λεξάριθμο προσθέτοντας τους αριθμούς που προκύπτουν από κάθε γράμμα που εμπεριέχει […] Λεξάριθμος 9, “Ο ονειροπόλος”. Είσαι ένας φιλήσυχος και ονειροπόλος άνθρωπος […]».
Όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Έχουν τόση βαρύτητα όση και οι αστρολογικές προβλέψεις. Είναι μετέωρα, αβάσιμα, αυθαίρετα. Δεν βασίζονται σε αρχές κάποιας επιστήμης. Ακόμη και αν πρόκειται για την «πανάρχαια τέχνη της αριθμολογίας», η ιδιότητα του πανάρχαιου δεν καθιστά βάσιμη τη θεωρία αυτή. Για παράδειγμα, μια έρευνα θα μπορούσε κάλλιστα να αποδείξει ότι υπάρχουν κάτοχοι του λεξαρίθμου 9 που δεν είναι φιλήσυχοι άνθρωποι. Δεν θα μπορούσαν άλλωστε να μην υπάρχουν στοιχεία που καταρρίπτουν την εν λόγω θεωρία. Τι σχέση έχει ο λεξάριθμος ενός ονοματεπώνυμου με τον χαρακτήρα ή τη συμπεριφορά κάποιου; Πώς συνδέεται το άθροισμα μερικών γραμμάτων με το αν είμαι λ.χ. ονειροπόλος; Με την ίδια λογική, ας βγάζουμε συμπεράσματα από τις μορφές που παίρνουν τα σύννεφα στον ουρανό ή ας ρυθμίζουμε τη ζωή μας και ας παίρνουμε αποφάσεις με βάση τα όσα λένε οι καφετζούδες και οι χαρτορίχτρες. Είναι δυνατόν εν έτει 2010 να σκεφτόμαστε έτσι; Σε μια εποχή όπου η επιστήμη έχει σημειώσει τέτοια πρόοδο, επιτρέπεται να μένουμε καθηλωμένοι στη λεξαριθμική θεωρία; Έτσι ακολουθούμε μεταφυσικό τρόπο σκέψης και επιπλέον χάνουμε άσκοπα τον χρόνο μας. Ας ασχοληθούμε με κάτι ουσιαστικό.